Warm, licht, uitstekend isolerend, goed comprimeerbaar, … dons is verslavend om dragen. En dat heeft de kledingindustrie goed begrepen. De tijd dat een donsjas enkel voor extreme noordpoolexpedities was voorbehouden, ligt lang achter ons. Jasjes komen in modieuze kleurtjes en in alle maten, vormen en smaken. Wij namen vijf donsjassen, gingen er mee in de sneeuw spelen en kwamen terug met volgende bevindingen.

Wat is dons?

Dons zit eigenlijk op de borst van watervogels en is bedoeld als warmte-isolator in het water of om tijdens het broeden de eieren op temperatuur te houden. De pluimpjes zijn vederlicht en hebben een hoge vulkracht. Dat maakt dat er weinig gewicht nodig is om een bepaald volume te bereiken. Als isolator is het een fijn thermisch isolatie en opvulmateriaal dat vaak in jassen, beddegoed, kussens of slaapzakken wordt verwerkt. Het kan goed ingepakt worden in een zeer kleine ruimte. Moderne kunststoffen komen voortaan met dezelfde of zelfs betere eigenschappen wat maakt dat de vraag naar echt dons langzaam afneemt. Doe daar de relatief hoge productiekosten van echt dons bij en je begrijpt dat de vervanging producten aan een heuse en terechte opmars bezig zijn.

Donsjassen

Echte koukleumen doen zeker hun voordeel met een donsjas. Hoe meer dons er in een jas zit (de zogenaamde fill-factor) hoe warmer een donsjas is en daarmee worden dan ook de temperatuursomstandigheden waarin de jas aangenaam blijft, bepaald. Een donsjas wordt bij koud weer, vaak als tweede en extra isolerende laag gebruikt. Wordt het toch te warm, dan is die tweede laag snel weggeborgen. Vrijwel alle donsjassen komen tegenwoordig in een soort van baffle of box-systeem waarin de grootte van de donskamers uiteraard bepaald wordt door de hoeveelheid donsvulling. Donsjasjes komen in verschillende diktes en dus ook warmtes. Er zijn jasjes die je snel aantrekt wanneer je een beetje kou krijgt - al dan niet onder je hardshell - andere jassen zijn heerlijk dik en warm en houden je zelfs in Scandinavische vriestemperaturen comfortabel warm. Hou er rekening mee dat dons niet goed overweg kan met het afvoeren van zweet. Ga je voor intensieve activiteiten (de klim tijdens het toerskiën bijvoorbeeld) kan dons al snel te warm worden. Is het echter bitterkoud, dan kan zo'n donsjas echter ook gewoon de levensnoodzakelijke bescherming bieden. Dons houdt niet van vocht, regent of sneeuwt het hard, dan is je donsjas niet meteen de beste keuze. Door gebruik te maken van beschermende lagen aan de buitenkant van de donsjas bieden de meeste fabrikanten hier echter wel een afdoende oplossing voor. 

Onderhoud 

Wees aandachtig voor het onderhoud van je - vaak erg dure - donsjas. Veel wassen is helemaal uit den boze. Was je toch, doe dat dan op 30°C met weinig wasmiddel of een speciaal donswasmiddel en zonder wasverzachter. Doe een aantal tennisballen in je wasmachine. Die kloppen de donsvulling steeds opnieuw los. Zorg zeker voor goed naspoelen. Drogen doe je met het synthetische programma van de droogkast. Kies een lang droogprogramma aan een lage temperatuur. Of laat je jas gewoon buiten dragen. Schud je jas regelmatig even op zodat de aan elkaar gekleefde veertjes opnieuw loskomen. Laat daarna je jas zeker een aantal dagen gewoon drogen vooraleer je hem weer aantrekt.